Licencje - Multimedia i Oprogramowanie

Licencja - dokument prawny lub umowa, określająca warunki korzystania z produktu firmowego, znaku handlowego lub patentu.

Licencja oprogramowania – umowa na korzystanie z utworu jakim jest aplikacja komputerowa, zawierana pomiędzy podmiotem, któremu przysługują majątkowe prawa autorskie do utworu, a osobą, która zamierza z danej aplikacji korzystać.

Na pewno każdy wie, że większość materiałów i oprogramowania jest objęte licencjami, które pozwalają tylko na korzystanie w momencie, kiedy zapłaci się za produkt lub oprogramowanie. W Ustawie o Prawie autorskim wszystko jest dokładnie opisane, oczywiście jest to język prawniczy. Od tego w polskim prawie są dwa wyjątki:

  • dozwolony użytek osobisty
  • dozwolony użytek edukacyjny

Polskie prawo wyraźnie rozgranicza dozwolony użytek w zakresie prywatnym i inne przypadki dozwolonego użytku. Dozwolony użytek w zakresie prywatnym jest generalnie (z kilkoma wyjątkami) zwolniony z roszczeń finansowych właścicieli majątkowych praw autorskich. Jest on jednak dość niejasno ograniczony do "osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego". Trudne do interpretacji jest w szczególności pojęcie pozostawania w stosunku towarzyskim, zwłaszcza w przypadku dzielenia się utworami w formach elektronicznych przez internet – istnieją w tym zakresie liczne rozbieżności interpretacyjne. Z zasad dozwolonego użytku osobistego są całkowicie wyłączone wszelkie programy komputerowe, co oznacza, że kopii programów nie wolno wypożyczać czy odstępować nawet znajomym, chyba że licencja jego użycia na to wyraźnie zezwala. Więcej na Wikipedii.

Reasumując - jeśli na serwisie w Internecie jest film (np. na serwisie Chomik), to jeśli pobierasz i oglądasz w domu samodzielnie, nie łamiesz prawa. Prawo łamie ten, kto umieszcza film na serwisie w internecie. Natomiast, jeśli pobierasz z tego serwisu jakiekolwiek komercyjne oprogramowanie, łamiesz prawo. Prawo łamie również ten, który umieszcza tam program.

Natomiast są licencje, które pozwalają pod pewnymi warunkami rozpowszechniać materiały, oprogramowanie, a nawet je modyfikować lub sprzedawać. 

Creative Commons i GPL

To Wolne licencje, które pozwalają dzielić się - jeśli tylko możecie, wybierajcie takie materiały i takie oprogramowanie.

 

Cztery podstawowe warunki licencji CC to:

Logo warunku Uznanie Autrostwa Uznanie autorstwa. Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać objęty prawem autorskim utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory zależne pod warunkiem, że zostanie przywołane nazwisko autora pierwowzoru.
Logo warunku Użycie Niekomercyjne Użycie niekomercyjne. Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać objęty prawem autorskim utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory zależne jedynie do celów niekomercyjnych.
Logo warunku Na Tych Samych Warunkach Na tych samych warunkach. Wolno rozprowadzać utwory zależne jedynie na licencji identycznej do tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny.
Logo warunku Bez utwaorów Zależnych Bez utworów zależnych. Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać utwór jedynie w jego oryginalnej postaci – tworzenie utworów zależnych nie jest dozwolone.

Twórca korzystając z licencji zawsze zachowuje prawa autorskie, jednocześnie umożliwia innym kopiowanie i rozpowszechnianie, dodatkowo może określić czy ich wykorzystywanie może odbywać się wyłącznie w warunkach niekomercyjnych lub ograniczyć możliwości tworzenia utworów zależnych.

Licencje GPL

Licencja Wolnego i Otwartego Oprogramowania

Celem licencji GNU GPL jest przekazanie użytkownikom czterech podstawowych wolności:

  • wolność uruchamiania programu w dowolnym celu (wolność 0)
  • wolność analizowania, jak program działa i dostosowywania go do swoich potrzeb (wolność 1)
  • wolność rozpowszechniania niezmodyfikowanej kopii programu (wolność 2)
  • wolność udoskonalania programu i publicznego rozpowszechniania własnych ulepszeń, dzięki czemu może z nich skorzystać cała społeczność (wolność 3).

Takie Oprogramowanie nie ogranicza użytkownika, pozwala używać, dzielić się i tworzyć. Przykładami takiego oprogramowania są m. in.:

  • Linux - system operacyjny
  • Firefox - przeglądarka WWW
  • Libre Office - pakiet biurowy
  • GIMP - program grafiki
  • Scratch - środowisko programowania

i wiele innych...

Na koniec QUIZ - jeśli chcesz sprawdzić swoją wiedzę na Kahoot.